सिंहदरबारको रेट्रोफिटिङ सुरु : पुरातात्विक महत्वको मुख्य भाग भत्काउने कि बनाउने अन्यौल कायमै

काठमाडौँ । भूकम्पपछि जीर्ण बनेको सिंहदरबारको मुख्य भवनका ३ भागको रेट्रोफिटिङ सुरु भएको छ । प्राधिकरणले २२ करोड लागतमा रेट्रोफिटिङ थालेको हो । शर्मा न्यु टेक्नोलाजी जेभीलाई रेट्रोफिटिङको जिम्मेवारी दिएको सिंहदरबार सचिवालय पुनर्निर्माण समितिका प्रमुख वसन्तकुमार राईले जानकारी दिए । उनले सचिवालयले रेट्रोफिटिङको गर्ने कामको जिम्मेवारी पाए पनि राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले काममा असहयोग गरी यसको जिम्मेवारी आफैले लिएको उल्लेख गरे ।

सिंहदरबारको मुख्य भवनको ३ भागको रेट्रोफिटिङको काम सुरु भए पनि पश्चिम मोहोडाको भाग भत्काउने वा रेट्रोफिटिङ गर्ने भन्नेमा प्राधिकरणले अझै टुङ्गो लगाएको छैन । सिंहदरबारको अघिल्लो भागसमेत रहेको पश्चिम मोहोडालाई के गर्ने भन्ने विषयमा अध्ययन भइरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । अध्ययनका लागि ‘इन्फ्राइस्ट्रक्चर इन्जिनियरिङ रिसर्च एन्ड कन्सल्ट्यान्ट प्रालीलाई प्राधिकरणले जिम्मेवारी दिएको छ । यो कम्पनीसँग प्राधिकरणले १ करोड ७० लाखमा सम्झौता गरेको छ ।

कम्पनीले भदौभित्र अध्ययन गरेर प्रतिवेदन बुझाउने छ । त्यसपछि मात्र भवन भत्काउने वा बनाउने भन्ने निश्चित हुने प्राधिकरणको भनाइ छ । यदि प्रबलीकरण गरिने भयो भने त्यसको अनुगमन गर्ने जिम्मा पनि सोही कम्पनीले पाउने  छ । अध्ययनका क्रममा परामर्शदाता कम्पनीले ५ प्रकारका परीक्षण गर्ने राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणका सहसचिव राजुमान मानन्धर जनाकारी दिए । सिंहदरबारको पुरानो खण्डमा ‘स्काफ फोल्डिङ’ अर्थात टेको लगाउने कामका लागि मात्रै प्राधिकरणले १ करोड ४६ लाख रुपियाँ खर्च गरेको छ ।

पुरानो भवन रेट्रोफिटिङ गर्ने कि भत्काउने विषयमा दुई पक्ष

सिंहदरबारको पश्चिम मोहोडाको भवन भत्काउने कि बनाउने भन्ने विषयमा दुई पक्ष सक्रिय रहेको छ । सहरी विकास मन्त्रालय, प्राधिकरणका कर्मचारीहरू पुरानो भवन भत्काएर नयाँ बनाउने पक्षमा छन् भने पुरातत्व विभाग, पुरातत्वविद् र संस्कृतिविद्ले भने पुरानो भवन भत्काउन नदिने अडान लिएका छन् । भत्काउनुपर्छ भन्नेहरूले रेट्रोफिटिङ गर्ने खर्चले नयाँ बनाउन सकिने तर्क गरेका छन् ।

प्राधिकरणका कार्यसमिति सदस्य हरि पराजुलीले भने– ‘पुरातत्व विभागले पनि नभत्काउन भनेको छ । राम्रोसँग रेट्रोफिटिङ गरे पुरानो सिंहदरबारलाई कामकाजी बनाउन सकिने देखिएको छ । पुरानो भवनमा पनि आधुनिक निर्माण सामग्री प्रयोग भएको, फलामका ठूला ठूला बिमको प्रयोग भएको पाइएकाले रेट्रोफिटिङपछि पनि कामकाजी कार्यालयका रूपमा विकास गर्न सकिन्छ भन्ने अनुमान छ ।’

१ सय १४ वर्षअघि निर्माण भएको ऐतिहासिक सिंहदरबारमा २०३० सालमा आगलागी भएको थियो । सो आगोलागीबाट बचेको पुरानो भवन भूकम्पले असर गरेपछि अहिले यसलाई प्लास्टिकले छोपेर जोगाइएको छ ।

प्राधिकरणमा कार्यकारी अधिकृत गोविन्दराज पोखरेल भएका बेला २०७३ माघ २५ गते बसेको कार्यकारी समिति बैठकले पुरानो सिंहदरबार संरक्षण गर्ने निर्णय गरेको थियो । सो निर्णयपछि भवनको बारेमा साना किसिमका अध्ययन गरिएको थियो । तर त्यो अध्ययन प्रभावकारी नभएपछि प्राधिकरणले पुनः बोलपत्रमार्फत अध्ययनका लागि अर्काे परामर्शदाता छनौट गरेर करौडौँ खर्चमा अध्ययन गराइरहेको छ । यसरी अध्ययनका लागि ठूलो धनराशि खर्च गरे पनि पुरानो भवन भत्काउने कि बनाउने भन्नेमा विवाद कायमै छ ।

रेट्रोफिटिङको काम गर्न दुई निकायको विवाद 

सिंहदरबारको पुरानो भवनको रेट्रोफिटिङ गर्ने जिम्मेवारी सहरी विकास मन्त्रालयअन्तर्गत सिंहदरबार सचिवालय पुनर्निर्माण समितिले पाएको थियो । सोही समितिले टेन्डर आह्वान गरी निर्माण कम्पनी पनि छनोट गरेको थियो । तर काम गर्ने बेला प्राधिकरणले असहयोग गरेको समितिका प्रमुख वसन्तकुमार राईले रातोपाटीलाई जानकारी दिए । उनले भने– ‘प्राधिकरणले हामीलाई काममा असहयोग ग¥यो, रेट्रोफिटिङका लागि कार्यालय सार्नुपर्ने थियो, त्यो पनि सारेनन् । हामीले जिम्मा पाएको काम उनीहरूले खोसेर लिए । साउन १ गतेदेखि हामीले सबै काम उहाँहरूलाई हस्तान्तरण गरेका छौँ ।’

यता राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले भने सिंहदरबारको रेट्रोफिटिङको काम सहरी विकास मन्त्रालयले गरिरहेको बताएको छ । प्राधिकरणका प्रवक्ता कृष्णप्रसाद दवाडीले सम्पूर्ण कामको जिम्मेवारी सहरी विकास मन्त्रालयले लिएको बताए । यसबारे प्राधिकरणलाई कुनै जानकारी नभएको उल्लेख गरे ।

सीईओ नभए पनि काम प्रभावित भएको छैन : सचिव कार्की 

पुनर्निर्माण प्राधिकरणमा प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको पद खाली भएको  १ महिना पुगेको छ । कार्यालयमा सीईओ नहुँदा काममा खासै समस्या नपर्ने प्राधिकरणका सचिव अर्जुनकुमार कार्कीले रातोपाटीलाई बताए । सीईओले पछि अनुमोदन गर्ने गरी नियमित काम भइरहेको र कुनै काम नरोकिएको सचिव कार्कीले बताए । उनले जनताको काम नअड्काउने गरी पछि कार्यकारी अधिकृतको नेतृत्वमा बस्ने कार्यकारी समितिको बैठकले अनुमोदन गर्ने गरी काम चलिरहेको बताए ।

रातोपाटीसँग कुरा गर्दैै सचिव कार्कीले भने–‘प्राधिकरणको ऐनमा कार्यकारी अधिकृत नहुँदा कायममुकाय भएर कामको जिम्मेवारी लिने व्यवस्था रहेनछ । आर्थिक र प्रशासनिक क्षेत्र हेर्ने अधिकार सचिवलाई दिइएकाले पछि अनुमोदन हुने गरी काम गरिरहेका छौँ ।’

गएको असार २४ गते प्राधिकरणका कार्यकारी अधिकृत युवराज भुसालले बिदा लिएका थिए । एक महिना बित्दासमेत सरकारले प्राधिकरणमा सीईओ नियुक्त गरेको छैन ।

 

Comments (32)

  1. I’m really impressed with your writing skills and also with
    the layout on your weblog. Is this a paid theme or did
    you customize it yourself? Anyway keep up the excellent quality writing,
    it is rare to see a nice blog like this one nowadays.

  2. It’s an awesome paragraph designed for all the online
    viewers; they will obtain benefit from it I am sure.

  3. Very good blog! Do you have any suggestions for aspiring writers?
    I’m hoping to start my own site soon but I’m a little lost on everything.
    Would you advise starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so many options out there that I’m completely
    overwhelmed .. Any ideas? Appreciate it!

  4. Howdy are using WordPress for your site platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and set up
    my own. Do you need any coding expertise to make
    your own blog? Any help would be greatly appreciated!

  5. I enjoy reading through a post that will make men and women think.
    Also, many thanks for permitting me to comment!

  6. I was curious if you ever thought of changing the layout of your blog?

    Its very well written; I love what youve got to
    say. But maybe you could a little more in the way of content so people could connect with it better.
    Youve got an awful lot of text for only having one or two pictures.
    Maybe you could space it out better?

  7. Piece of writing writing is also a excitement, if you be acquainted
    with after that you can write if not it
    is complex to write.

  8. I was suggested this web site by my cousin. I’m not
    sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed
    about my trouble. You are amazing! Thanks!

  9. No matter if some one searches for his vital thing, thus he/she needs to be available that in detail, thus that thing is maintained
    over here.

  10. Simply want to say your article is as amazing.
    The clearness in your post is simply spectacular and i can assume you are an expert on this subject.
    Fine with your permission allow me to grab your RSS feed to keep
    up to date with forthcoming post. Thanks a million and please carry
    on the rewarding work.

  11. Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article.

    I will make sure to bookmark it and return to read more of your useful information. Thanks for the post.

    I’ll certainly return.

  12. My spouse and I stumbled over here by a different page
    and thought I might check things out. I like what
    I see so now i am following you. Look forward to going over your web page again.

  13. Hello, blame you looking for tidings! I repost in Facebook

  14. It’s a pity you don’t have a donate button! I’d without a doubt donate to
    this fantastic blog! I suppose for now i’ll settle
    for book-marking and adding your RSS feed to my Google account.
    I look forward to new updates and will talk about this site with my
    Facebook group. Talk soon!

  15. always i used to read smaller articles or reviews that as well
    clear their motive, and that is also happening with this article which I am reading now.

  16. Highly descriptive article, I loved that a lot. Will there be a part 2?

  17. Its such as you learn my thoughts! You seem to know a lot about this, such as you
    wrote the book in it or something. I feel that you can do with a few percent
    to drive the message house a bit, however instead of that, that is fantastic blog.

    A fantastic read. I will definitely be back.

  18. Hello, blame you in spite of word! side effects for viagra http://viapwronline.com I repost in Facebook.
    cheap viagra

  19. This is a truly signal post. Thanks quest of posting this.

    What do you believe about my website: https://crearesitedeprezentarebucuresti.blogspot.com/

  20. This is a to a great extent important post. Thanks for posting this.

    What do you believe close by my website: https://crearesitedeprezentarebucuresti.blogspot.com/

  21. Hello, jolly-boat thanks you http://cialisxtl.com in judge to tidings! does cialis lower blood pressure
    viagra prescriptions over internet

  22. Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this post and also the rest
    of the website is very good.

  23. hey there and thank you for your info – I have definitely picked up something new from right
    here. I did however expertise a few technical issues using this website, since
    I experienced to reload the site a lot of times previous
    to I could get it to load properly. I had been wondering if
    your web host is OK? Not that I’m complaining,
    but slow loading instances times will sometimes affect your placement in google and
    can damage your quality score if advertising and
    marketing with Adwords. Anyway I am adding this RSS
    to my e-mail and could look out for a lot more of your respective intriguing content.
    Ensure that you update this again very soon.

  24. Hello ! This is a extraordinarily gripping post that you made

    Save up it up ! servicii web design

  25. My spouse and I stumbled over here different page and thought I should check things out.

    I like what I see so now i’m following you.
    Look forward to looking at your web page for a second
    time.

  26. Awesome things here. I am very satisfied to look your article.
    Thanks a lot and I am taking a look ahead to touch
    you. Will you kindly drop me a mail?

  27. These are genuinely impressive ideas in on the topic of blogging.
    You have touched some good things here. Any way keep up wrinting.

  28. Thanks for a marvelous posting! I quite enjoyed reading it, you happen to be a great author.I will
    be sure to bookmark your blog and definitely will come
    back in the future. I want to encourage that you continue your great work, have a
    nice weekend!

  29. Cialis cialis patent expiration fastest delivery of cialis buying online

  30. Cialis what is cialis used for free cialis medication for providers

Comment here